"De paradox die intimiteit soms ook is: niet willen wat we zo graag willen"

Op de vraag hoe het zit met de intimiteit - waarover zij het kort even had, op het einde van de vorige sessie - volgt geen antwoord. Zij kijkt naar hem, naar hoe hij naar buiten kijkt. Waarop hij schokschouderend zegt dat het eenvoudig is. Dat hij het zich niet meer herinnert, de laatste keer. Ze knikt en blijft hem aankijken. Ze voelt het niet. Omdat ze zich zo vaak niet gezien voelt in al die andere dingen, op al die andere momenten. En dan werkt het ook niet op die momenten. Het werkt niet meer. Alsof het nog een to do is op een zo lange lijst. Een moeten. En ze is zo moe van al die moetens. Altijd weer.

Hij kijkt nu terug. Niet verslagen of ontgoocheld, maar alsof hij het al helemaal is gaan beschouwen als het normaal. Wat het met hem doet, als ze het zo zegt, vraag ik. Hij hoort niets nieuws, zegt hij rustig. Maar hij zou het natuurlijk liever anders hebben. Hij zegt het alsof hij het over het weer heeft. Liever de zon dan de regen. Maar het weer is nu eenmaal het weer, iets waarover we geen controle hebben.

Je wordt het uiteindelijk ook gewoon, zegt ze. Het is goed dat ik het aanhaal. Het was er vroeger wel, maar het ging weg. Een antwoord op de waaromvraag heeft ze niet. Iets met druk, kinderen, werk. Het wordt een gewoonte, voegt hij toe. Dat het er niet is. Zoals de muur in de gang waar de zoon jaren geleden tegenaan stootte: de put als herinnering aan het voorval. Die put maakt nu deel uit van de muur zoals zij hem zien.

En is dat niet in veel relaties zo, als ze al een tijdje duren, vraagt zij. Waarop ik aangeef dat ik dat vaak hoor, hoe mensen een behoefte rationaliseren aan de hand van ‘het is overal wat’. Dat is vaak toch omdat naar de behoefte gaan, pijn doet, te leeg voelt. Te veel als een behoefte voelt. En omdat invulling ervan oncontroleerbaar is. Maar het is misschien goed om dat laatste toch even in vraag te stellen.

Hij durft het alleszins niet meer, onderbreekt hij. Het vragen of proberen, aanraken, lepeltje-lepelen. Maar hij heeft het nu wel lastiger met de afwezigheid ervan. En hij weet waaraan dat ligt: puberende tienerzonen, knuffelaars met dienst die elke vorm van dat soort van nabijheid als ‘cringe’ ervaren.

Misschien week het daar ooit af van het oorspronkelijke pad. Zodra de kinderen er waren, was het makkelijker om affectie te geven en te ontvangen. Met hen. Waardoor de moeilijkere weg, met elkaar, verlaten werd.

Ze knikt, herkennend en erkennend. Ze weet dat het belangrijk is. Omdat al de rest daardoor ook zoveel makkelijker stroomt. Gedragen en verdragen wordt. De onhebbelijkheden, de moeilijkheden, alles wat schuurt in het zorgen en opvoeden van de zonen. Het maakt altijd weer de afstand ‘goed’: verstrengeld onder een dekentje voor tv, de avondlijke gesprekjes en knuffels voor het slapengaan, de schoot bij verdriet. De natte blije zoenen van een kleuter als hij ’s avonds mama of papa ziet. Je voelt je zelden zo gewenst en gezien, zegt hij. En dat is zo fijn. Alsof er iets wegvalt, een schild. En dat het vooral ook zo veilig voelt, zo juist, het omgekeerde van cringe, wat letterlijk terugtrekken betekent. Omdat er nooit afwijzing is. Altijd een welkom.

Terwijl hij het zegt, kijkt hij haar aan. Ze knikt wat onzeker. Hij moet nu wel niet suggereren dat ze hem altijd afwijst. Wat hij erkent. Het is meer de muur van de gewoonte, waardoor het inderdaad cringe wordt. Aanraken, lepelen.

Of ze het de komende tijd zien zitten, dat lepelen? Ik suggereer het zacht, vriendelijk. We kunnen het hier en nu afspreken. Wie het ook probeert, er zal een welkom zijn.

Terwijl ik het zeg, voel ik de muur wat zakken, een eerste ontspanning. Instemming. Hij is blij met het huiswerk, zegt hij bij het buitengaan. Waarop zij met haar ogen rolt, zoals tieners het doen. De paradox die intimiteit soms ook is: niet willen wat we zo graag willen. 

Deze column verscheen oorspronkelijk in Billie (Het Nieuwsblad).